گلى و سفيد ، و رقم ديگر گل طاوس . جناب صاحب‌ديوان فرمودند [ تا ] از اين گل‌ها چيدند . شاطرها ، 14 رقم گل چيدند . وارد شديم به يك فرسنگى كلات . چشمهء بسيار خوبى داشت . در آنجا ، چادر « نهارگاه » را زدند . از آنجا [ كه ] تماشا مىكرديم ديوارهاى قلعه‌كلات « 1 » پيدا بود ؛ و از پشت چنان صاف است كه پياده نمىتواند عبور كند . كنگر [ ه ] هاى اين قلعه ، از كنگره‌هايى كه مىسازند ، صد درجه بهتر است . گويا از قديم آن‌چه قلعه‌سازى كرده‌اند ، از روى قلعه كلات اقترا « 2 » كرده‌اند . بعد از نهار حركت نموديم . سرتيپ فوج فيروزكوه ، پيش بازآمد . يك فرسنگ را طى كرديم . به دربند ارغون‌شاه « 3 » وارد شديم . بسيار دربند خوبى است . از زمين تا به سقف ، گويا 5000 ذرع « 4 » طول مىباشد . ميان آن كوه چنان شكافته شده است ، كه گويا به مثل ضربت شمشير باشد . نيمى به يك‌طرف [ و ] نيمى يك‌طرف مانده است . وارد شديم به دهنهء آن شكاف ، كه به دربند ارغون شاه « 5 » مىباشد . توى آن شكاف ، تقريبا 500 قدم رفته ، ديديم پيچ خورد و پلى ساخته شده است . 3 چشمه دارد و از چشمهء ميانه آب مىگذرد . و بالاى پل مثل ساير پل‌هاى ديگر ، راهرو « 6 » نبود . سرتاسر رويش « سربازخانه » بود . وارد شديم . سربازها ، نظام كشيده ، سلام دادند . قدرى توقف كرده ، جناب صاحب‌ديوان ، از صاحب‌منصب‌ها - كلّهم - يك‌به‌يك احوال‌پرسى نمودند . روانه شديم ، و 8 نفر « آردل « 7 » » جلو صاحب‌ديوان بودند . در دهن پل پيش‌تر آمديم .

--> ( 1 ) . اين قلعه متعلق به قرون 7 تا 13 هجرى قمرى بوده و به شماره 329 در تاريخ 20 بهمن‌ماه 1318 ه . ش . در فهرست آثار ملى كشور ثبت شده است . ( 2 ) . در اصل : اقطرا . به معنى پيروى كردن كسى را . ( 3 ) . در اصل : ارغوان . اين دربند در دوران افشاريه احداث گرديده و در دروازه غربى دژ كلات واقع گرديده و به شماره 665 در 23 فروردين‌ماه 1346 ه . ش . در فهرست آثار ملى ايران ثبت شده است . ( 4 ) . در اصل : زرع ( 5 ) . در اصل : ارغوان ( 6 ) . در اصل : راه‌رو ( 7 ) . آردل ( ardel ) كه همان ordinarietse مىباشد و در عصر قاجار به فراشى گفته مىشود كه مامور فراخواندن و احضار سپاهيان يا متهمان و گناه‌كاران است .